شما از بابت طلب از شخصی چکی را دریافت می­کنید و به بانک می­روید و با عدم موجودی در حساب صادرکننده مواجه می­شوید در این مورد شما باید چه اقدامی کنید و اینکه می­توانید شکایت کیفری  کنید یا خیر؟

حتما عبارت شکایت کیفری چک به گوشتان خورده است بایستی این را بگویم که این عبارت در بین بازاری ها وجود دارد و در قانون  چنین عبارتی دیده نمی­شود و به طور کلی منظور از این نوع چک همان طرح شکایت نسبت به چک در دادسرا می­باشد و نه چیز دیگری. ذکر این نکته لازم است که بدانیم در زمانی که ﭼکی ﻭﺟﻪ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻋلتی اعم از ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻥ ﺣﺴﺎﺏ ﺻﺎﺩﺭﮐﻨﻨﺪﻩ و یا ﻧﺒﻮﺩ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﭘﻮﻝ ﮐﺎفی  ﺩﺭ ﺣﺴﺎﺏ ﺍﻭ و همچنین ﻋﺪﻡ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺍﻣﻀﺎ ﻗﻠﻢ ﺧﻮﺭدگی ﯾﺎ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﭼﮏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ نگردد ، چک پرداخت نشدنی محسوب می­گردد. در این حالت بانک نسبت به چک مبادرت به صدور گواهی عدم پرداخت می­نماید و با استفاده از این گواهی ما می­توانیم به مراجع قضایی برویم و حق و حقوق خود را دریافت کنیم.

ﺩﺍﺭﻧﺪﻩ چکی که نسبت به آن عدم پرداخت صادر شده است با این گواهی به دادسرا مراجعه خواهد کزد و به طرح کردن شکایت هم می­تواند وجه چک را درخواست کند و هم  مجازات صادر کننده را بخواهد. لذا مزیت شکایت کیفری چک این است که دو خواسته  که حقوقی و کیفری است را در راستای هم می­توان درخواست نمود و مرجع قضایی به آن شکایت کیفری بر مبنای هر دو خواسته رسیدگی می­کند. نکته­ای را که باید در اینجا در نظر داشت این است که شکایت کیفری نسبت به صادر کننده امکان پدیر است و نمی­توان بر علیه  اشخاص دیگر این اقدام را نمود.

زمان در طرح شکایت کیفری چک اهمیت دارد. کسی که می­خواهد نسبت به چک اقدام کیفری کند بایستی  مطابق ماده ۱۱ قانون صدور چک در مهلتی که بیشتر از شش ماه نیست اقدام به برگشت زدن چک نماید و هرگاه او بعد از شش ماه اقدام به اخذ گواهی عدم پرداخت کند حق خود را نسبت به شکایت کیفری چک از دست خواهد داد.

قبل از ورود به نحوه رسیدگی و مجازات  در خصوص شکایت کیفری چک  ذکر این نکته لازم است که ﻃﺒﻖ ﻣﺎﺩﻩ ۱۳ ﺍﺻﻼحی ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺻﺪﻭﺭ ﭼﮏ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺭﺩی نمی­توان نسبت به چک شکایت کیفری کرد که به شرح ذیل خواهد بود:

  1. در صورتی که صادر کننده ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﮏ ﺳﻔﯿﺪ ﺍﻣﻀﺎ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﻪ ﭼﮏ ﺯﻣانی ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺍﺭﻧﺪﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﻣﻀﺎ ﺩﺍﺷﺘﻪ و سایر ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺳﻔﯿﺪ ﻭ ﺧﺎﱃ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺭﻧﺪﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.
  2. ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﭼﮏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭﺟﻪ ﺁﻥ ﻣﺸﺮﻭﻁ ﺑﻪ ﻭﻗﻮﻉ ﺷﺮطی ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ.
  3. ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﭼﮏ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﮏ ﺑﺎﺑﺖ ﺗﻀﻤﯿﻦ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﯾﺎ ﺗﻌﻬﺪﯼ ﺍﺳﺖ.
  4. ﺩﺭ صورتی ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮﺩ ﭼﮏ ﺑﺪﻭﻥ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﯾﺎ ﺗﺎﺭﯾﺦ واقعی ﺻﺪﻭﺭ ﺁﻥ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺘﻦ ﭼﮏ ﺑﺎﺷﺪ یعنی ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮﺩ ﭼﮏ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﭼﮏ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
موسسه حقوقی
موسسه حقوقی

روند رسیدگی نسبت به شکایت کیفری چک به این صورت است که ابتدا دردادسرا مطرح و دادسرا مبادرت به رسیدگی و تحقیقات خود را تکمیل می کند و به دادگاه کیفری ارسال می دارد و دادگاه کیفری بر طبق  ماده ۷ قانون صدور چک و متناسب ﺑﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﭼﮏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﺮﺍﯼ ﺻﺎﺩﺭﮐﻨﻨﺪﻩ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺗﻌﯿﯿﻦ می­کند:

  1. ﺍﮔﺮ ﻣﺒﻠﻎ ﭼﮏ ﮐﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﺩﻩ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﺭﻳﺎﻝ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺒﺲ ﺗﺎ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ
  2. ﮔﺮ ﻣﺒﻠﻎ ﭼﮏ ﺍﺯ ﺩﻩ ﺗﺎ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﺭﻳﺎﻝ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺒﺲ ﺍﺯ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﺗﺎ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺣﺒﺲ
  3. ﺍﮔﺮ ﻣﺒﻠﻎ ﺍﺯ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﺭﻳﺎﻝ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺒﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺗﺎ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﻭ ﻣﻤﻨﻮﻋﯿﺖ ﺍﺯ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺩﺳﺘﻪ ﭼﮏ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ

پس از صدور رای نسبت به شکایت طرفین نسبت به رای صادره حق اعتراض خواهند داشت که مهلت اعتراض به آرای کیفری در خصوص کسانی که در ایران اقامت دارند ﺍﺯ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺑﻼﻍ ﺭﺍﯼ ﺗﺎ ۲۰ ﺭﻭﺯ و در مورد افرادی که در خارج از کشور هستند ۲ ماه می­باشد و ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﻣﻬﻠﺖ ۲۰ ﺭﻭﺯﻩ و یا دو ماهه ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮ ﺧﻮﺍهی ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻧﺸﻮﺩ ﯾﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮخواهی ﺻﻮﺭﺕ ﺑﮕﯿﺮﺩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ رسیدگی ﻣﺠﺪﺩ ﺭﺍﯼ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﻮﺩ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﺍﺟﺮﺍ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺭﺳﯿﺪ. ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺟﺮﺍ ﺩﺍﺩﮔﺎﻩ ﺻﺎﺩﺭﮐﻨﻨﺪﻩ ﺭﺍﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﺳﺮﺍ میﻓﺮﺳﺘﺪ  و بلافاصله اجرا آغاز می­گردد. ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻧﮑﺘﻪ­ﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺑﺤﺚ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ میﺭﺳﺪ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﺮ زمان  ﺍﺯ رسیدگی به شکایت کیفری که مبلغ چک پرداخت شود و یا رضایت حاصل گردد دادرسی و یا اجرای حکم نسبت به شکایت کیفری  متوقف خواهد گردید.