اثبات مالکیت از آن دسته از دعاوی می باشد که خواهان یا وکیل پایه یک دادگستری او در به جهت اثبات مالکیت در مورد عین که شامل اموال منقول و غیر منقول می باشد و یا حق که شامل حق انتفاع یا حق ارتفاق است و همچنین در مورد سایر حقوق مالی یا غیر مالی مورد ادعای خویش بر می آید.
در مورد پذیرش این دعاوی بین قضات دادگاه حقوقی اختلاف‌نظر وجود داشته ولی بیشتر قضات در مورد پذیرش چنین دعاوی در مورد املاک ثبت نشده اتفاق نظر دارند؛ ولی در خصوص آن دسته از املاکی که دارای سند مالکیت هستند دادگاه‌ها براساس مواد ۴۷ و۲۲ قانون ثبت رفتار می نمایند و شخصی را مالک می دانند که سند اصلی مالکیت به نام خواهد بود در این مورد هرگاه شخصی که دارای ملکی که ثبت شده است بوده و در دادگاه بر علیه او طرح دعوا توسط شخص دیگری یا وکیل پایه یک دادگستری که آن شخص انتخاب کرده صورت بپذیرد و دادگاه نیز مبادرت به صدور حکم مالکیت صاحب سند عادی نماید ملک هم‌زمان دارای دو سند رسمی می گردد که یکی نزد خوانده دعوی است برابر ماده ۲۲ دارای اعتبار می باشد و سند دیگری که به موجب حکم قعطی دادگاه در مورد سند عادی وجود دارد. بر این اساس با طرح دعوای اثبات مالکیت در مورد املاک دارای سند رسمی مخالفت می‌کند.اما در مورد اراضی و املاکی که به ثبت نرسیده است امکان طرح چنین دعوایی از منظر اکثریت صاحب‌نظران وجود دارد.
در خصوص ایراد و انتقادی که حقوقدانان در مورد عدم طرح دعاوی اثبات مالکیت در مورد املاکی که دارای سند رسمی ارائه می دهند بایستی اشاره بنمایم که وقتی شخصی خود و یا به وسیله وکیل پایه یک دادگستری در مقابل فرد دیگری که دارای سند رسمی است طرح دعوا می کند با صدور حکم اثبات مالکیت از ناحیه دادگاه حقوقی در حقیقت اعتبار سند رسمی قبلی از بین می رود در نتیجه با وجود تاریخ مؤخر حکم بر اثبات مالکیت، سند قبلی اثری نخواهد داشت.

شرایط دعوی اثبات مالکیت

جدای آنچه اختلاف نظر در این مورد می باشد دعوای حقوقی اثبات مالکیت از جمله دعاوی در حصوص املاک می باشد که افراد به جهت اثبات حق خود مبنی بر مالکیت از طریق یک وکیل پایه یک دادگستری نسبت به طرح آن اقدام کنند در ادامه به برررسی شرایطی که برای طرح دعاوی اثبات مالکیت نیازمند می باشد خواهیم پرداخت.

شاید دوست داشته باشید بخوانید  دعاوی حقوقی برعلیه خریدار

قرارداد کتبی یا شفاهی بایستی وجود داشته باشد

خواهان دعوای اثبات مالکیت در ابتدا بایستی در خصوص اثبات وجود قراردادی که مبنی بر انتقال مالکیت بوده و یا ادله‌ای مبنی بر مالکیت را به دادگاه ارائه نماید که در اغلب اوقات خواهان با ارائه نمودن سند عادی نسبت به اثبات وجود قرارداد اقدام خواهد کرد آنهم به این دلیل می باشد که خواهان دعوی اثبات مالکیت بدون هبچ ابهامی سند عادی در اختیار خواهد داشت و یا دلیلی غیر از سند رسمی مثل قرارداد شفاهی دارد . در خصوص حالت اخیر که مدرک شفاهی می باشد خواهان و یا وکیل پایه یک دادگستری که او انتخاب کرده است موضوع را باید با استفاده از سایر ادله اثبات کند. در نتیجه به جهت اقامه دعوای حقوقی اثبات مالکیت صرف وجود سند یا قرارداد یا ادله‌ای مبنی بر وجود قرارداد شفاهی یا عادی کفایت نمی کند.

بررسی دعاوی اثبات مالکیت
بررسی دعاوی اثبات مالکیت

اثبات اعتبار قرارداد

در زمانی که اثبات وجود قرارداد یا اثبات راههای قانونی در خصوص نقل و انتقال ملک صورت می پذیرد عملا کار خواهان دعوا مسبت به مطرح نمودن دعوای اثبات مالکیت به اتمامرسیده است و خوانده دعوا خود یا به وسیله وکیل پایه یک دادگستری می بایست با ایراد به اعتبار سند عادی از دعوا دفاع کند در این حالت اگر دلیل بر بی‌اعتباری قرارداد اثبات شده از سوی خواهان ارائه شود، خواهان در این حالت مدعی اعتبار قرارداد هست و باید دفاع نماید.

الزام به تنظیم سند در کنار اثبات مالکیت به عنوان خواسته باید قرار گیرد

یکی دیگر از شرایطی که به نظر می رسد لازم است در مورد طرح دعوی اثبات مالکیت کسی که سند عادی دارد خود یا به وسیله وکیل پایه یک دادگستری باید مدنظر قرار گیرد، الزام به تنظیم سند رسمی را در کنار اثبات مالکیت در ستون خواسته خود در دادخواست قرار بدهد و این امر در زمانی که دارنده سند عادی در مقابل دارنده سند رسمی قصد اثبات مالکیت را داشته باشد از درجه اهمیت بالایی برخوردار می باشد و دلیل آنهم این است که دادگاه ها در چنین مواردی دعوی اثبات مالکیت را بر مبنای بند ۷ ماده ۸۴ قانون آئین دادرسی مدنی خواهد کرد در این مورد با اثبات مالکیت دارنده سند عادی و صدور حکم مبنی بر الزام خوانده به تنظیم سند، سند رسمی که در ید خوانده قرار دادشته است به خواهان که به موجب حکم دادگاه مالکیتش به اثبات رسیده است انتقال داده خواهد شد و مزیت دیگر این است که دارنده سندس سابق نخواهد توانست از سندی که در اختیار دارد سوء استفاده کند و با تنظیم سند جدید و ثبت در دفتر املاک، سند اول اعتبار خود را از دست خواهد داد.

شاید دوست داشته باشید بخوانید  بررسی پرونده ترک انفاق

در خصوص اثبات مالکیت خواهان و یا وکیل پایه یک دادگستری او یا از طریق استناد به اماره تصرف موضوع را اثبات می کند و یا اینکه از راه اثبات وقوع یکی از اسباب تملک مانند عقود و قرارداد ها، اخذ به شفعه، ارث، حیازت مباحات، می باشد. متصرف به جهت اثبات مالکیت خود نیاز ندارد که دعوایی را مطرح کند بلکه بار اثبات دعوی بر عهده شخصی خواهد بود که خواستار اثبات خلاف اماره قانونی تصرف است در نتیجه تصرف زمانی دلیل مالکیت محسوب می گردد که مالک سابق مال معلوم نبوده نباشد، در غیر اینصورت بایستی در دادگاه ثابت شود که به یکی از اسباب انتقال، مال موضوع دعوی به وی منتقل گردیده است.

در پایان بایستی اشاره نمایم برای اینکه شخص خود و یا توسط وکیل پایه یک دادگستری اقدام به طرح دعوا نماید بایستی مدارکی را در اختیار داشته باشد که این مدارک عبارتند از:
۱-تصویر مصدق سند یا قرارداد
۲-تصویر مصدق رسید پرداخت وجه یا وجوه
۳-استماع شهادت شهود و مطلعین
۴-درخواست استعلام برای این دعوای قطعا نیاز می باشد.
۵-در صورت نیاز تحقیقات محلی درخواست باید شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *