بررسی جرم قذف

بررسی جرم قذف : ادب و احترام به یکدیگر در روابط افراد با هم از اهمیت بالایی برخوردار می باشد تا آنجا که قانونگذار کیفری در مورد بکاربردن الفاظ در روابط بین افراد سختگیری کرده است. جرم قذف یکی از جرایمی می باشد که ارتباط با روابط افراد با هم دارد و به طور کلی می توان به این صورت تعریف کرد که هر گاه شخصی چیزی را به دیگری نسبت بدهد تا چایی که باعث تحت شعاع قرار گرفتن شخصیت و آبروی خود و حتی بستگان آن شخص را فراهم آورد جرم قذف اتفاق می افتد. در این مورد مقذوف خود با به وسیله وکیل پایه یک دادگستری می تواند به دادگاه مراجعه و احقاق حق بنماید. در این مقاله سعی داریم به بررسی این جرم و احکام مرتبط با آن بپردازیم.

شرایط تحقق جرم قذف

در ابتدا بایستی اشاره نمایم که میان جرم توهین و جرم قذف به دلیل اینکه آبرو و حیثیت افراد تحت شعاع قرار خواهد گرفت شباهت وجود دارد اما مصادیق این دو جرم اساسا متفاوت می باشد.
در صورتی که لفظ یا فحشی که به ناموس مردم خطاب دارد و نسبتی ناروا به مخاطب خود داشته است قطع به یقین توهین و هتک حرمت بوده و نه الزاما جرمی تحت عنوان جرم قذف و مخاطب خود با به وسیله وکیل پایه یک دادگستری این اختیار را دارد ، از شخصی که آن را روا داشته است شکایت کند. با توجه به صراحتی که درماده ۲۴۵ قانون مجازات اسلامی وجود دارد در صورتی می توان جرم قذف را محقق دانست که فردی به شخص دیگری زنا یا لواط را در مقام تخاطب نسبت داده است و تفاوتی در مرده یا زنده بودن مخاطبی که ناروا به او نسبت داده می شود ندارد.

هر جرمی برای تحقق نیازمند به ارکانی برای تشکیل می باشد که شامل رکن قانونی و مادی و معنوی می باشد. در ادامه به بررسی این ارکان می پردازیم. در ماده ۲۴۶ قانون مجازات اسلامی اشاره شده است که برای تحقق عنصر مادی قذف می بایست روشن و بدون ابهام بوده باشد در غیر این صورت تحقق این جرم امکان ندارد به طور کلی اگر شخصی شکایت کند که متهم الفاظی را به کار برده ولی وکیل پایه یک دادگستری از طرف متهم با دلایل اثبات کند که الفاظ صریح به شاکی نسبت داده نشده و ابهام آن برای قاضی معلوم و محرز گردد جرم قذف اتفاق نیافتاده و حکم برائت نسبت به متهم صادر می شود.اما در مورد تحقق عنصر معنوی این جرم که همان وجود قصد و نیت می باشد بایستی اشاره کنم که نسبت دهنده قذف بایستی معنای الفاظی را که بیان می کند بداند و با قصد این الفاظ را به دیگری نسبت بدهد. آگاه باشد و قاصدانه این انتساب را به کار برده باشد. در این مورد نکته ای وجود دارد که هرگاه قرینه ای وجود داشته باشد مبنی بر اینکه منظور نسبت دهنده قذف نبوده است حد این جرم ثابت نمی شود.

شاید دوست داشته باشید بخوانید  وکیل پایه یک دادگستری و دعوای تدلیس در نکاح

جرم قذف به شکل الکترونیکی نیز در کنار اشکال دیگر همچون استفاده از لفظ یا نوشتن محقق می شود. هرگاه شخصی عمل ناروای را که نسبت می دهد به خود شخص مخاطب به صورت مستقیم نباشد بلکه قذف به پدر، مادر و یا خواهر، برادر و همسر او نسبت داده شده باشد شخصی که مخاطب بوده است خود و یا به وسیله وکیل پایه یک دادگستری می تواند موضوع را به صورت کیفری در دادگاه پیگیری کند.

میزان مجازات جرم قذف

در خصوص مجازات جرایم کیفری قذف ماده۲۵۰ قانون مجازات اسلامی بیان کرده است که مرتکب به ۸۰ ضربه شلاق محکوم می گردد. در میزان مجازات در صورتی که قذف کننده شخصی را که بالغ، عاقل، مسلمان، معین و غیر متظاهر به زنا و لواط بوده را قذف کرده باشد مجازات حدی اعمال می گردد و در صورتی که قذف شونده نابالغ، مجنون، غیر مسلمان یا غیر معین باشد، در صورت شکایت از ناحیه قذف شونده و یا وکیل پایه یک دادگستری که انتخاب کرده است قذف کننده ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعزیری درجه شش محکوم می شود. و در صورتی که قذف متظاهر به زنا و لواط بوده باشد، مجازات اعمال نمی شود.

قراین موجود در مواد مختلف و به خصوص ماده ۲۵۴ قانون مجازات اسلامی می توان به این نتیجه رسید ، نسبت دادن قذف به کسی که به خاطر آن مورد مجازات حدی زنا یا لواط برای او اعمال شده است قبل از توبه مقذوف هیچ مجازاتی را برای قاذف به بار نخواهد آورد. براساس ماده ۲۴۷ قانون مجازات اسلامی در صورتی که کسی به فرزند مشروع خود گفته باشد تو فرزند من نیستی و یا همین حرف را به فرزند فرد دیگری که فرزند مشروع از پدرش بوده است بزند به دلیل قذف مادر او می تواند با انتخاب یک وکیل پایه یک دادگستری نسبت به قذف کننده طرح دعوا مطرح کند در این مورد دادگاه مجازات حدی ۸۰ ضربه شلاق را نسبت به قاذف اعمال می کند. هرگاه شخصی که قذف شده است خود و یا وکیل پایه یک دادگستری او با در اختیار داشتن حق قانونی به جهت گذشت در دادگاه کیفری در هر مرحله از رسیدگی اعلام گذشت نماید فرآیند رسیدگی متوقف خواهد شد و پرونده مختومه می گردد.

شاید دوست داشته باشید بخوانید  سوالات متداول در مورد طلاق

موارد سقوط حد قذف

• تصدیق قاذف در خصوص اظهارات قذف کننده مبنی بر قذفی که انجام داده است به صورتی که تحقق این جرم را از نسبت ناروای آن خارج کند.

• در صورتی که آنچه به مقذوف نسبت داده شده است را بتوان با شهادت یا علم قاضی اثبات کرد.
• گذشت مقذوف از حق خود و در صورت فوت او ورثه اش از این حق گذشت کرده و یا کنند.
• در مواردی که دو نفر یکدیگر را قذف بنمایند.

مجازات مرتکبین جرم قذف متقابل حد قذف نمی باشد بلکه مجازات تعزیری درجه ۶ یعنی تحمل ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق شامل آنها خواهد بود.

موارد متعدد قذف

هر گاه شخصی چند نفر را به صورت جداگانه قذف کرده باشد در موردی که تمام شاکیان خود یا از طریق وکیل پایه یک دادگستری شکایت کرده باشند و این شکایت اعم از اینکه به شکل جداگانه بوده و یا اینکه همه با هم در قالب یک شکایت مطرح نموده باشند قاذف در برابر هر یک از این جرایم قذف مشمول حد مستقل شده و دادگاه آن را اجرا می کند.

و در صورتی که فردی چند نفر را به یک لفظ مورد قذف قرار می دهد هر کدام ازاین افراد می‌توانند جداگانه طرح دعوا نمایند و در صورتی که همه آنان یکجا دعوای خود را مطرح کرده باشند بیش از یکبار حد بر مرتکب جاری نخواهد شد.

منابع :
برگرفته از قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۹۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *