ارث از نظر حقوقی به معنای انتقال اموال و دارایی های فرد متوفی به ورثه است. ارث دارای دو وجه مادی و معنوی است. از نظر معنوی ارث می تواند به حقوق غیرمالی مانند حق انتقال واشاره نمود. هر چند در بسیاری از موارد، متوفی پیش از مرگ خود نحوه تقسیم ارث و سهم الارث هر یک از ورثه را تعیین نموده است. اما مواردی نیز وجود دارد که ورثه متوفی، بر سر تقسیم میراث و تعیین وراث به اختلاف می افتند. در این صورت آنها می توانند از وکیل ارث کمک بگیرند.

افراد برای بهره مندی از ارث به ۳ دسته تقسیم می شوند :

 دسته اول) والدین و فرزندان و فرزندان فرزندان

  دسته دوم) اجداد و خواهر و برادر و فرزندان آنها

  دسته سوم) خواهران و برادران والدین و اولاد آنها

در صورت فقدان تمام افراد مشمول طبقات بالا، امور مربوط به ترکه متوفی به دادگاه ارجاع داده می شود. نکته قابل توجه در طبقات ارث این است که در صورت زنده بودن دسته اول، دسته دوم از ارث محروم می شود. همچنین در صورت زنده بودن دسته دوم، افراد دسته سوم سهمی از ارث نمی برند.

در اثر فوت شخص اموال او به طور قهری به وارثین او منتقل می گردد، اما برای اینکه وراث به سهم الارث خود رسیده و آن را تصرف کنند، ابتدا باید وارث بودن ایشان و سهم الارث هر یک از ایشان در دادگاه بررسی و اثبات گردد. برای این منظور دادگاه پس از بررسی، گواهی‌ نامه‌ای به نام تصدیق انحصار وراثت صادر می‌نماید که در اختیار وراث قرار خواهد گرفت.

انحصار وراثت در حقوق، معلوم نمودن تعداد وراث متوفی توسط مراجع ذیصلاح.

مدارک مورد نیاز برای اخذ گواهی انحصار وراثت توسط وکیل

  • گواهی فوت
  • شناسنامه متوفی
  • شناسنامه و کارت ملی وراث
  1. بعد از فوت شخص وراث ایشان قصد اخذ گواهی انحصار وراثت دارند.
  2. خب اکنون شما نیاز به وقت حضوری دارید تا مدارک خود را تحویل وکیل متخصص در امور انحصار وراثت دهید. (برای دریافت وقت با دفتر تماس حاصل فرمایید)
  3. پس از گرفتن وقت حضوری با وکیل مدارک خود را تکمیل و به همراه داشته باشید.
  4. ابتدا جهت مشاوره با وکیل سپس در صورتی که خودتان قادر به انجام مراحل انحصار وراثت نباشید وکیل این کار را برای شما انجام خواهد داد.

برای دریافت گواهی انحصار وراثت باید به چه مرجعی مراجعه کرد؟

مرجع صلاحیت دار برای صدور گواهی انحصار وراثت دادگاهی است که آخرین محل سکونت متوفی بوده است.

آیا رسیدگی به پرونده متشکله انحصار وراثت با وجود ورثه در مورد تشکیل پرونده حضور وکیل الزامی است؟

جهت تشکیل پرونده انحصار وراثت طبق ماده ۳۰۶ قانون امور حسبی، حضور احدی از وراث یا نماینده قانونی وراث یا وکیل وراث الزامی است.

جهت تشکیل پرونده انحصار وراثت چه مدارکی لازم است؟ مدت زمان صدور گواهی حصر وراثت چقدر است؟

با استناد به مواد قانون امور حسبی ماده ۳۶۰-۳۶۱-۳۶۲ به علاوه ماده قانون ۱۱ شورای حل اختلاف.

الف- فرم استشهادیه که سه نفر در دفترخانه اسناد رسمی شاهد باشند و شاهدین از فامیل نباشند.

ب- گواهی مالیات بر ارث.

ج- گواهی فوت متوفی.

د- فتوکپی شناسنامه و کارت ملی تمام وراث.

ه- عقدنامه در صورت فوت مرد یا زن.

ر- دادخواست + فیش بانکی سی هزار ریال در صورتی که اموال متوفی بالای سی میلیون ریال باشد خواهان پرونده بایستی مبلغ ۳۵/۰۰۰ ریال جهت نشر آگهی به شماره حساب ۱۰۶۵۵۵۶۱۱۰۰۱ بانک ملی شعبه (سیبا) پرداخت نماید .

در فرم حصر وراثت نسبت اشخاص (وراث) مشخص می شود و آماده رأی می گردد که باید در این مرحله به امضای قاضی که به مدت یک هفته تا ده روز طول می کشد، برسد. از رأی حاصله خواهان به تعداد وراث کپی و برابر اصل می گردد. مدت زمان صدور گواهی حصر وراثت بر اساس میزان دارایی متوفی متفاوت است. در صورتی که بهای ترکه بیش از سی میلیون ریال باشد طبق ماده ۳۶۱ و ۳۶۲ ضرورت نشر آگهی وجود دارد و صدور گواهی پس از انقضاء یک ماه از تاریخ نشر آگهی است و در غیر این صورت وفق ماده ۳۶۴ با بررسی ادله و بدون نشر آگهی گواهی صادر می شود.

اگر گواهی انحصار وراثت توسط وکیل اخذ شود چه مزایایی دارد؟

مواردی وجود دارد که مشکلات فراوانی را برای افراد ایجاد می کند و یکی از آنها فوت یکی از بستگان نزدیک است که بعد از فوت باید تکلیف دارایی متوفی و میزان سهم هر یک از وراث مشخص شود.

  • مدت زمان گرفتن گواهی انحصار وراثت کمتر می باشد.
  • نیازی به حضور وراث در مراجع قضایی نخواهد بود.
  • وکیل می تواند اموال متوفی را که ناشناخته می باشد معرفی کند.
  • وکیل می تواند میزان سهم هر یک از وراث را از ماترک متوفی مشخص کند.
  • وکیل می تواند بعد از مشخص شدن سهم افراد برای فروش سهم هر یک از وراث به شخص دیگر اقدام کند.

چگونه می توان یک نسخه از گواهی انحصار وراثت تهیه کرد؟

برای تهیه گواهی انحصار وراثت نیازی به اقامه دعوای مجدد نمی باشد و هر یک از ورثه می توانند ضمن مراجعه به شورای حل اختلاف برای دریافت رونوشت اقدام کنند.

آیا مالیات بر ارث باید قبل از اخذ گواهی انحصار وراثت پرداخت گردد؟

خیر ابتدا باید گواهی انحصار وراثت اخذ شود سپس وراث فرصت دارند که برای پرداخت مالیات بر ارث اقدامات لازم را انجام دهند.

در صورتی که یکی از اموال متوفی در معرفی اموال و گواهی انحصار وراثت قید نشود چه تبعاتی خواهد داشت؟

اولاً به صورت رسمی قابل خرید و فروش نخواهد بود ثانیاً وراث به پراخت جریمه محکوم خواهند شد و مالیات آن نیز مطالبه خواهد شد.

آیا در نکاح موقت زن و مرد می توانند شرط توارث کنند؟

خیر شرط توارث در نکاح موقت امکان پذیر نخواهد بود و زن و مرد در نکاح موقت از یکدیگر ارث نخواهند برد.

پدر در قید حیات است و مبلغ فروش یک باب خانه را بین مادر، دو خواهر و یک پسر می خواهد تقسیم نماید. چگونه می شود و سهم الارث هر نفر چقدر می شود؟

تا زمانی که در قید حیات می باشند می توانند به هر نحوی که بخواهند تقسیم کنند ولی در صورتی که قصد تقسیم آن بر مبنای قانون ارث را داشته باشند یک ششم را به مادر و بقیه را به چهار قسم تقسیم می کند، به پسر دو قسمت و به هر کدام از دختر ها یک قسمت می پردازد.

در صورتی که پسر فردی قبل از خودش فوت کرده باشد و دارای برادر و خواهر باشد، آیا فرزندان پسر بعد از فوت پدربزرگ ارث خواهند برد؟

خیر در صورتی که متوفی قبل از فوت پدرش فوت کند فرزندان او از پدربزرگ ارثی نخواهند برد.

مسائل مهمی که باید در رابطه با ارث بدانید؟

ارث از حقوق مالی و اقتصادی است که زن در مواقعی از مرد کمتر یا حتی نصف بهره‌مند می‌شود و شاید این امر دلیلی جز این که مدیریت و خرج و مخارج زندگی بر عهده مرد بوده و جایی برای پس انداز شخصی باقی نمی‌ماند، نداشته باشد.

البته همیشه این گونه نیست؛ در جایی نیز ممکن است زن به طور مساوی با مرد ارث برده یا حتی در مقاطعی صاحب ارث بیشتری از مرد شود. در این نوشتار به بحث ارث پرداخته و این که آگاهی کافی نسبت به قوانین و مقررات، چه بسا که نصیب بیشتری را شامل حال زنان کرده که همان حق واقعی آنان است.

به منظور این که وراث بتوانند سهم الارث خود را مطالبه و در آن تصرف کنند، ابتدا لازم است وارث منحصر بودن ایشان و سهم الارث هر یک از ایشان در شورای حل اختلاف بررسی و اثبات گردد. در این خصوص دادگاه پس از رسیدگی، گواهی نامه ای به نام تصدیق انحصار وراثت صادر می‌نماید که در اختیار اشخاص ذینفع قرار خواهد گرفت. در آگهی های حصر وراثت از مطلعین درخواست می شود هر کس وصیت نامه ای از متوفی اعم از رسمی و یا سری و یا عادی دارد در جریان رسیدگی به درخواست گواهی انحصار وراثت جهت ملاحظه شورای حل اختلاف و یا متقاضی درخواست و سایر افراد ذینفع ارائه دهد و شورا گواهی انحصار وراثت را با رعایت مفاد وصیت نامه ابرازی صادره می کند.

پس از فوت متوفی، موضوع توسط اداره ثبت احوال در رایانه ثبت گردیده و سپس شناسنامه آن فرد باطل و گواهی فوت صادر می‌شود. فوت شخص آثار حقوقی زیادی دارد؛ از جمله اینکه در اثر فوت انسان اموال او به طور قهری به وراث او منتقل می‌شود، اما به منظور اینکه وراث بتوانند سهم الارث خود را مطالبه و در آن تصرف کنند، ابتدا لازم است وارث و سهم الارث هر یک از آنان در دادگاه مشخص گردد. در این خصوص دادگاه پس از رسیدگی، گواهی انحصار وراثت صادر می‌نماید.