پولشویی چیست و چرا غیر قانونی است

به بیان ساده پولشویی شامل انتقال پول‌های غیرقانونی به دست آمده به یک مجرای قانونی مثل موسسه یا بانک است.

منشا پول در پولشویی فعالیت‌های مجرمانه است که با روش‌های متقلبانه در سازمان‌ها و مشاغل مشروعیت به آن‌ها داده می‌شود تا منشأ واقعی آن کاور شود و توسط مراجع ردیابی و پیگیری نشود. در تعریف قانونی هم پولشویی هنگامی رخ می‌دهد که شخص حقیقی یا حقوقی در تلاش است تا ماهیت، محل، منبع، مالکیت یا کنترل درآمد حاصل از جرم را پنهان کند.

به طور معمول پولشویی ماهیتا شامل دو جرم است یکی جرم اولیه‌ای که مجرمان از آن سود برده‌اند و دیگری جرم برای مشروعیت بخشیدن به آن. اگر سریال Breaking Bad که در سال ۲۰۰۸ تولید شد را دیده باشید قهرمان فیلم که تولیدکننده مواد مخدر است سعی دارد تا درآمد غیرقانونی خود را پنهان کند و با خرید کارواش و با انتقال پول به یک وب سایت خیریه پولشویی کند به درآمدش وجهه قانونی ببخشد.

مراحل پولشویی

مراحل پولشویی

 

همانطور که بیان شد پولشویی غیرقانونی است زیرا به مجرمان اجازه می دهد از منافع حاصل از جرم سود ببرند و این امر باعث می‌شود روز به روز فاصله طبقاتی بیشتر شده و فشار روی طبقات ضعیف جامعه بیشتر شود و معمولاً بیش از یک قدم غیرقانونی برداشته می‌شود. عموما مراحل زیر در پولشویی اتفاق می‌افتد.

  • استقرار یا جایگذاری یا placement

در این مرحله، پول‌های غیرقانونی حاصل از جرایم مقدم بر پولشویی، وارد اقتصاد کشور می‌شود و یا به خارج از کشور منتقل می‌شود تا در دسترس نبوده و امکان کشف و ضبط آن از بین برود. سپس در فرصت‌های بعدی آن اموال به اموال دیگری مانند چک‌های مسافرتی، حوالجات، اشیاء گران قیمت تبدیل شده و مجدداً فروخته می‌شود.

  • استتار یا لایه چینی Layering

در این مرحله کوشش می‌شود با پوشش‌های پیچیده و معاملات مالی منبع واقعی تملک اموال مخفی گردد. بدین ترتیب پول‌های نامشروع حاصله از جرم از منشأ اصلی خود جدا شده و هویت دیگری می‌یابد. این روند غالباً با نقل و انتقال پول با وسایل الکترونیکی انجام می‌شود.

  • ادغام یا یکپارچه‌سازی Integration
شاید دوست داشته باشید بخوانید  جایگاه اقامتگاه در حقوق

در این مرحله پول وارد سیستم مالی و اقتصادی می‌گردد و هویتی کاملاً مشروع می‌یابد، به گونه‌ای که تشخیص آن از دیگر اموال غیرممکن می‌شود. وارد شدن پول به سیستم اقتصادی توسط پولشویان همراه با عملیاتی است که پول را مشروع جلوه می‌دهد.

قانون مبارزه با پولشویی مصوب ۲/۱۱/۸۶ مجلس شورای اسلامی به ذکر مصادیقی از جرم پولشویی پرداخته است که با توجه به مصادیق مذکور می‌توان تعریفی کلی از پولشویی را استنباط نمود.

الف- تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیتهای غیرقانونی با علم به اینکه به طور مستقیم یا غیر مستقیم در نتیجه ارتکاب جرم به دست آمده باشد.

ب- تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منظور پنهان کردن منشا غیرقانونی آن با علم به اینکه به طور مستقیم یا

غیرمستقیم در نتیجه ارتکاب جرم به دست آمده باشد.

ج- اخفاء یا پنهان یا کتمان کردن ماهیت واقعی، منشأ، منبع، محل، نقل و انتقال، جابهجایی یا مالکیت عوایدی    که به طور مستقیم در نتیجه جرم تحصیل شده باشد.

مجازات

اما مجازات این جرم پیچیده که آسیب‌های جبران ناپذیری به ریشه اقتصاد کشور می‌زند چیست؟ قانونگذار در

ماده ۹ قانون مبارزه با پولشویی درباره مجازات این جرم مقرر می‌دارد:

«مرتکبین جرم پولشویی علاوه بر استرداد درآمد و عواید حاصل از ارتکاب جرم مشتمل بر اصل و منافع حاصل (و اگر موجود نباشد، مثل یا قیمت آن) به جزای نقدی به میزان یک چهارم عواید حاصل از جرم محکوم میشوند که باید به حساب درآمد عمومی نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران واریز شود.»

از سوی دیگر به استناد ماده ۹ قانون مجازات اسلامی «مجرم باید مالی را که در اثر ارتکاب جرم تحصیل کرده است اگر موجود باشد عیناً و اگر موجود نباشد، مثل یا قیمت آن را به صاحبش رد کند و از عهده خسارات وارده نیز بر آید.» بنابراین نه تنها مطالبه اموال عواید حاصل از جرم بلکه مطالبه خسارات ناشی از جرم از سوی زیان- دیدگان مطابق با مواد ۹ و ۱۱ و ۱۲ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری قابل رسیدگی است. متن این مواد قانونی بدین شرح است.

شاید دوست داشته باشید بخوانید  زیرِ پوستِ پولشویی- جرم شناسی

«ماده – ۹ شخصی که از وقوع جرمی متحمل ضرر و زیان شده و یاحقی از قبیل قصاص و قذف پیدا کرده و آن را مطالبه می کند مدعی خصوصی و شاکی نامیده می شود. ضرر و زیان قابل مطالبه بشرح ذیل می باشد:

  • ضرر و زیانهای مادی که در نتیجه ارتکاب جرم حاصل شده است.
  • منافعی که ممکن الحصول بوده و در اثر ارتکاب جرم، مدعی خصوصی از آن محروم و متضرر می‌شود.»

«ماده ۱۱ – پس ازآنکه متهم تحت تعقیب قرارگرفت مدعی یاشاکی می تواند اصل یا رونوشت تمامی دلایل و مدارک خود را جهت پیوست به پرونده به مرجع تعقیب تسلیم کند و نیز می تواند قبل از اعلام ختم دادرسی تسلیم دادگاه نماید. مطالبه ضرر و زیان مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی می باشد.»

« ماده ۱۲ – هرگاه دادگاه متهم را مجرم تشخیص دهد مکلف است ضمن صدور حکم جزایی حکم ضرر و زیان مدعی خصوصی را نیز طبق دلایل و مدارک موجود صادر نماید مگر اینکه رسیدگی به ضرر و زیان محتاج به تحقیقات بیشتری باشد که در این صورت دادگاه حکم جزایی را صادر، پس از آن به دادخواست ضرر و زیان رسیدگی کرده وحکم مقتضی صادر می نماید. »

مقالات مرتبط با این مقاله در مورد پولشویی از مرکز حقوقی و داوری ثمین عدالت که خواندن آن بسیار توصیه می‌شود.

زیرِ پوستِ پولشویی- جرم شناسی

همه چیز را در مورد پولشویی بدانید- بخش اول

همه چیز را در مورد پولشویی بدانید- بخش دوم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

EnglishPersian